Bij taal
Taal is een
onzichtbaar proces, dat zich in de hersenen afspeelt. U moet eerst bedenken
wát u wilt zeggen, welke woorden daarvoor geschikt zijn en hoe u van deze
woorden zinnen moet naken, voordat u iets kan zeggen. Het lijkt of
kinderen de taal 'vanzelf' leren begrijpen en spreken. Maar soms komt het
voor dat kinderen woorden en zinnen wel begrijpen, maar zelf niet praten.
De logopedist(e) kan deze kinderen helpen om datgene, wat ze in hun hoofd
bedenken, de 'taal', om te zetten in gesproken woorden 'de spraak'. Ook
weten kinderen soms niet hoe voorwerpen of handelingen heten. Deze kinderen
hebben dan een kleine woordenschat. Met de hulp van de logopedist wordt de
woordenschat spelenderwijs uitgebreid.
Bij verkeerde uitspraak van letters
Jonge
kinderen hebben tijd nodig om te leren praten. Soms gaat dat vanzelf, soms
heeft het kind daar hulp voor nodig. Dit gebeurt bij kinderen, die
bijvoorbeeld in plaats van een -g- een -s- zeggen of een -k- voor een -t-
verwisselen. Ook kunnen kinderen slissen of lispelen. Articulatieproblemen
kunnen ondermeer veroorzaakt worden door afwijkend mondgedrag. Als een kind
bijvoorbeeld lang geduimd heeft, kunnen de spieren van de lippen en de tong
slap zijn. Deze spieren worden dan getraind, zodat de letters goed
uitgesproken kunnen worden.
Bij problemen in de meertalige ontwikkeling
In de regel kan men tot een leeftijd
van twaalf jaar meerdere talen probleemloos leren spreken. Maar bij sommige
kinderen verloopt dit proces moeizaam.
OORZAAK
Alles wat een probleem
in de ééntalige ontwikkeling veroorzaakt, heeft ook dit effect op de meertalige
ontwikkeling. Denk hierbij aan problemen in de concentratie, luisterontwikkeling
en geheugen en aan stoornissen op het cognitieve en sociaal-emotionele vlak.
Daarnaast kunnen problemen in de meertalige ontwikkeling veroorzaakt worden door
een kwantitatief en/of kwalitatief achterblijvend aanbod in de verschillende
talen.
GEVOLG
Problemen met het verwerven van het Nederlands, waardoor de communicatie
verstoord raakt en het kind belemmerd wordt in zijn ontwikkeling. Een
taalachterstand kan resulteren in een leerachterstand en zo een bedreiging
vormen voor de schoolcarrière.
LOGOPEDIE
De logopedist(e)
brengt de knelpunten in de meertalige ontwikkeling in kaart, geeft taal-,
spraak- en luistertraining ter bevordering van de spraak- en taalontwikkeling en
adviseert en begeleidt ouders en directe omgeving over taalaanbod en
taalstimulering.
Meertaligheid bij volwassenen
Sommige anderstalige volwassenen hebben
moeite met de klankvorming en de juiste toepassing van intonatie, ritme en
snelheid in de Nederlandse taal.
OORZAAK
Zoals ook bij
ééntaligheid sprake kan zijn van zwak taalgevoel, luisterproblemen en verminderd
gevoel voor de toepassing van juiste klanken, zo kan zich dit ook bij het leren
van een tweede taal voordoen. Daarnaast zijn er tussen talen verschillen in
specifieke spraakkenmerken en intonatie mogelijk die een expliciete training
ervan noodzakelijk maken.
GEVOLG
Problemen met het verwerven van het Nederlands, waardoor de communicatie
verstoord raakt en een belemmering optreedt in deelname aan sociale
activiteiten. Het kan een beperking vormen bij (vervolg)opleiding en
beroepsperspectief.
LOGOPEDIE
De logopedist(e)
brengt in kaart wat het knelpunt is in de taalverwerving van het Nederlands.
Daarbij wordt een afweging gemaakt wat de specifieke taak is van de logopedist(e)
en van andere betrokkenen, zoals docenten Nederlands als twee taal (NT2).
De
logopedist(e) geeft luister-, articulatie- en stemtraining.
(bron: Nederlandse
Vereniging voor Logopedie en Foniatrie)